خاطرات
یاد باد آن روزگاران یاد باد
خاطرات عملیات خیبر وبدر /قسمت اول
در ادامه بخوانید...
قلم و مسئولیت اجتماعی
کد مطلب: 27153
تاریخ انتشار: 1395/04/14

"سوگند به قلم و آنچه با قلم می نویسند" ذکر این آیه از قرآن کریم می تواند بهترین شروع برای پاسداشت روزی باشد که به نام اهالی قلم نامیده شده است . باید همواره ستود آنکه قلم در دست می گیرد و با آزاد اندیشی اش به واقعیت نگاری و حقیقت گویی می پردازد ،
تا به سوگندی که خورده حرمت گذارد ، و این پاسداشت حریم انسانیت است. در قداست جایگاه قلم ، همین بس که اندیشمند معاصر آیت الله شهید مطهری با قلم به انسان سازی در جامعه ای برآمده از انقلابی عظیم پرداخت ، و هنوز تاثیر کلامش بر نسل جدید جاری است 
در قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز بر آزادی قلم و مطبوعات تاکید شده است . اصل 24 قانون اساسی می‌گوید " نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادهستند مگر در مواردی که مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشد " و این بیانگر نگرش عمیق تدوین کنندگان قانون اساسی در توجه به حقوق و آزادی‌های شهروندی است و تاکید بر مراقبت از سلامت جامعه ای که در سایه نظاره گرانی دقیق دیوارهایی شیشه ای برایش ساخته می شود . 
بنابراین مسئولیتی سنگین بر اهالی قلم و مطبوعات است که بدور از هر گونه شالوده‌های سیاسی حقیقت نگاری را سرلوحه خود قرار دهند و با اتکاء به چنین رویکردی است که به اصل آزادی بیان احترام گذاشته اند و این مقدمه ای برای دست یازیدن به جامعه ای امن و سالم است . 
اما به نظر می رسد چنین شرایطی بیشتر شبیه جامعه ای آرمانی است که ما با آن فاصله داریم . اگر بخواهیم با عینک واقع بینی به آنچه که بعضا در سالهای گذشته به اهالی قلم تحمیل شد بپردازیم بی شک باید به نقد سیاست گذارانی پرداخت که تحت تاثیرجریان واندیشه ای خاص به واهمه سازی از عملکرد اهل قلم پرداختند . 
از دهه 70 به بعد اندیشه ای با تنگ نظری نسبت به اصل صریح قانون اساسی که برگرفته از اندیشه مجتهدان و مبارزانی چون آیت الله شهید بهشتی ، آیت الله طالقانی و آیت الله شهید مطهری بود ، با واژه آفرینی‌هایی که شالوده سیاسی نگری‌هایی ناشی از تفکرات جناحی و گروهی بود ، موجب شد تا اهل قلم به خودسانسوری برای بقاء روی آورند. هر چند از منظر برخی از جریان‌ها شاید این روشی مناسب برای کمک به حفظ سلامت اجتماعی و جلوه سازی از اخلاق مداری مسئولان باشد ولی در تحلیلی بر مبنای واقعیت باید گفت که بدعت گذاری‌ها بر مبنای تنگ نظری و سلیقه‌ورزی‌های عده ای خاص مانع از گردش آزاد اطلاعات و آگاهی بخشی به جامعه شد و به جای حرکت بخشی به شکل گیری جریانی برای اطلاع رسانی درست با واژه سازی‌هایی چون تضییع حقوق عمومی و یا اقدام علیه منافع ملی ، اهل قلم به سکوت و انفعال هدایت شده و این چنین در سایه امن عدم حضور ناظرانی دقیق مشکلاتی انبوه ایجاد شد . 
در حالیکه بی شک سعه صدر مسئولان بدور از هر گونه تاثیر پذیری‌های سیاسی و اندیشه ای و با تاسی از آزاد اندیشی منطبق با نص صریح قانون اساسی در حفظ حرمت اهالی قلم است که به شکل گیری دیده بان‌هایی تیزبین در جامعه کمک می کند که جز واقعیت نگاری و شفاف سازی به وادی دیگری وارد نخواهند شد. به واقع " قلم " به مانند همان پاک کنی است که می تواند آلودگی‌های پیرامون را بزداید و جامعه را صیقل دهد . اتفاقی که امروزه به خوبی برایمان قابل لمس است و شاهد نقش رسانه در شفاف سازی مناسبات و مراودات میان مردم و مسئولان و حاشیه نشینیکسانی هستیم که با مردم صادق نبوده اند . 
بی شک آمارهای نگران کننده ای که هر روز از آسیب‌های اجتماعی ارائه می شود ، فسادهای مالی و اختلاس‌هایی که منعکس می گردد و بی تفاوتی افکار عمومی و انفعال شهروندان نسبت به محیط پیرامونشان ، حکایت از آن دارد که پنهان سازی‌های آمار و ارقام‌ها نه تنها به معنای توفیق در مدیریت معنایی قلم و رسانه برای آرامش بخشی به جامعه و ایجاد سلامت روانی نبوده بلکه با هدر رفت سرمایه اجتماعی ما را به وضعیت فعلی رسانده است و به معنای آن است که هراسیدن از آزادی بیان و قلم همواره به نتیجه ای مطلوب منجر نخواهد شد . با این وجود نمی توان از نقدی دیگر چشم پوشید. مسئولان متولی حوزه قلم و رسانه در سالهای گذشته به جای برنامه ریزی در ایجاد بستری مناسب برای تامین منافع اقتصادی و بیمه ای اهالی این حوزه با هدف حفظ روحیه آزادی بیان و اندیشه ، در دور تسلسل تفسیر و تاویل‌های مختلف نسبت به کارکرد رسانه و قلم گرفتار شدند . در سایه تحمیل شرایطی غیر ایده آل شاهد بودیم که در مقاطع مختلف ، سودجویانی سیاسی و یا اقتصادی به خود اجازه دادند ، با وعده تامین شرایط حداقلی به هدایت گری اهالی قلم و رسانه در راستای منفعت‌های شخصی و گروهی خود بپردازند . به خاطر دارم زمانی که در شورای شهر اول بودیم ، تلاش ما بر حل اختلافات و تنازعات و بازگردان آرامش به مدیریت شهری بود تا ارائه خدمات به شهروندان باخدشه ای مواجه نشود ولی عده ای از کاسبان قدرت و صاحبان ثروت با مناسباتی که در پشت پرده داشتند سعی می کردند تا از طریق جذب طیفی از خبرنگاران به خواست و اهداف خود نزدیک شوند که البته دوستان رسانه ای با آگاهی نسبت به واقعیت‌های موجود با چنین رویکردهایی مقابله می کردند و این در حالی بود که با حقوقی حداقلی به فعالیت می پرداختند ، و این شرایطی است که هنوز بر خبرنگاران ما حادث است ، و می تواند پاشنه آشیلی برای سلب اعتماد افکار عمومی نسبت به صداقت رفتار آنها باشد . متاسفانه اکنون نیز بعضا شاهد آن هستیم که مافیای اقتصادی و یا کاسبان سیاسی مترصد فرصتی هستند تا با خدشه وارد کردن به کیان " قلم " آن را در راستای منفعت طلبی‌های خود مصادره کنند و چنین است که گاهی صدای به حق اعتراض نمایندگان مردم در همین شورای شهر در برابر تخلفی آشکار در نطفه ساکت می شود و به گوش مردم نمی رسد ! در اینجا انتظار می رود که اهل قلم و رسانه با وفاداری به سوگند و رسالت اجتماعی شان به دفاع از کیان و قداست " قلم " بپردازند ، هر چند که با تمام دشواری‌ها رو به رو هستند و من به عنوان فردی که سالها خود به عنوان یک روزنامه نگار صاحب رسانه بوده ام ، به خوبی به سختی‌ها آگاهم. 
اهل قلم نباید فراموش کنند که آنها ناظرانی تیز بین هستند که در سیطره حضورشان دیگرسایه امنی ایجاد نخواهد شد تا عده ای به منفعت اندوزی بپردازند و این مسئولیتی است که آنها در برابر آیندگان دارند . 

نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین
آخرین عناوین